İçeriğe geç

Stres Hormonu ve Size Zararları

Kortizol herhangi bir stres durumunda böbrek üstü bezlerinden salgılanan bir hormondur. Kan şekerinin yükselmesine neden olan glukokortikoid hormonları sınıfına dahildir. Stres li ya da hayati tehlikenin olduğu bir durumla karşılaşıldığında vücut kortizol salgılamaya başlar. Böylece vücudu tehditle savaşmak veya ondan kaçmak için hazırlar.

Farklı stres türleri vardır ve bütün stresli durumlar kan şekerinin yükselmesine neden olmaz. Fiziksel, duygusal ya da mental stres, hatta yoğun egzersiz veya aşırı düşük kalorili diyet gibi vücutta strese neden olan şeylerin hepsi kortizol hormonunun salınmasını tetikleyebilir. Modern hayat trafikten, yoğun iş mesaisine kadar sürekli stres kaynağı olduğundan, çoğu kişide kortizol hormonu seviyesi yüksek. Vücut stresli olay geçtikten sonra dahi, rahatlama tepkisi verip, denge konumuna gelme şansı bulamıyor. Çünkü başka bir stresli olay hemen peşinden geliyor.

Kortizol Yüksekliği Belirtileri

Stresin hayatın bir parçası hâline gelmesi, kortizol seviyesinin sürekli yüksek kalmasına yol açar. Bu da birtakım sorunlarlar kendini belli eder. Kortizol yüksekliği belirtileri şunlardır.

1. Uykuya Dalmada Güçlük

Kortizol seviyesinin gece vakti düşmesi gerekiyor ki, böylece vücut rahatlasın ve yeniden şarj olsun. Ama eğer kortizol seviyeniz çok yüksekse, şununla karşılaşacaksınız: gün boyunca çok yorulsanız bile, bir türlü uykuya dalamama problemi. Gece boyunca yatakta dönüp duracak ve ertesi gün yine yorgun uyanacaksınız. Yorgun olup, çalışmak zorunda kaldığınız için yine kortizol salgılanacak ve bu kısır bir döngü haline gelecek.

İLGİLİ YAZI  İş Yaşamında Stres

2. İyi Uyusanız Bile, Kalktığınızda Yorgun Hissetme 

Yüksek kortizol düzeyleri böbrek üstü bözlerinin kortizol salgılamasını sekteye uğratır. Bu da kronik yorgunluğa sebep olur. Eğer yeterince dinlendiğinizi düşünürken bile bitkin hissediyorsanız, muhtemelen stres altındasınız ve kortizol seviyeniz de yüksek.

3. Özellikle Bel Çevresinden, Kilo Alma (Sağlıklı Beslenmenize Rağmen)

Kortizol hormonu fazla salgılandığında bel çevresinde yağlanmaya neden olur. Yeterli ve dengeli beslenmenize, hatta düzenli spor yapmanıza rağmen karın yağlarından şikayetçiyseniz, bilin ki ana sorumlu stres yani kortizoldür.

4. Soğuk Algınlığına ve Enfeksiyonlara Sık Sık Yakalanma 

Kortizol vücudun kendini onarma mekanizmasını devre dışı bırakır. Yani, sizi doğanın türlü tehlikelerine karşı koruyan bağışıklık sistemi iyi çalışmaz. Bunun sonucu olarak da, karşılaştığınız mikroplara ve virüslere karşı kırılganlığınız artar.

5. Sağlıksız Gıdalar Arzu Etme 

Kortizol kan şekerini yükseltir ve diyabet (şeker hastalığı) riskini artırır. Yüksek kan şekeri (glikoz) düzeyi de insülin düzeyini artırır. Bu da kan şekerinin bir anda düşmesine neden olur. Bu durumda da siz kan şekerinizi tekrar yükseltmek istersiniz ve abur cubur yiyeceklerle, şekerli gıdalara tekrar dönüş yaparsınız.

İLGİLİ YAZI  Üniversite Tercihi İlk Değil Son Tercihinde Olmayacak

6. Sırt Ağrıları ve Başağrıları 

Kortizol seviyesi uzun süreler yüksek kaldıysa, böbrek üstü bezleri tükenmeye başlar. Bu da prolaktin seviyesini artırır. Yani vücut acıya karşı daha duyarlı olmaya başlar. Başağrıları ve kas ağrıları hissedilmeye başlar. Aşırı kortizol seviyeleri ayrıca beyni acıya karşı hassaslaştırır. Küçük bir ağrı bile sinirleri ateşlendirir ve başağrılarına

sebep olur.

7. Cinsel İstekte Azalma 

Kortizol anti-viagra etkisi gösterir. Stres hormonları yüksek olduğunda, libidoyu artıran testesteron gibi hormonların seviyesi düşer. Bu da cinsel arzunun azalmasıyla sonuçlanır.

8. Bağırsaklarda Hareketlenme 

Boşaltım sistemi kortizol gibi stres hormonlarına karşı çok hassastır. Mide bulantısı, mide ekşimesi, bel çevresinde kramplar, ishal veya kabızlık stres hormonlarının çok artmasına işarettir.

9. Gergin Hissetme 

Kortizol ve epinefrin kişide tedirginlik ve sinirlilik oluşmasına neden olur. Mide ağrılarına, panik hissi oluşmasına hatta paranoyaya sebebiyet verebilir.

10. Melankolik Hissetme 

Kortizolün yüksek seviyeleri serotonin üretimini azaltır. Mutluluk hormonu olarak bilinen serotoninin azlığı üzgün ve depresif hissetme gibi sonuçlar doğurur.

Kortizol, Stres ve Kilo Alma

Stres, kortizol ve vücut yağları arasındaki ilişki kısaca şudur:

Stres kortizol hormonunun salgılanmasını tetikler. Kortizol karın bölgesinde yağlanmaya neden olur. Ayrıca, kortizol salgılanması, bazı insanlarda stresin etkilerini azaltmak için daha fazla yiyecek tüketimine neden olur. Zinciri kırmanın yolu kortizol üretimini dışarıdan bir müdahaleyle durdurmak değil, sürekli stresi azaltarak kortizol seviyesini kontrol altında tutmaktır.

Stresi azaltmak için her gün dışarıda yürümeye başlayabilirsiniz. Vücudunuzun tam bir rahatlama durumuna geçmesi için meditasyon, yoga, günlük tutma ve diğer stres azaltma tekniklerini kullanabilirsiniz. Böylece kortizol üretimini durduracak, strese bağlı yiyecek tüketimini ortadan kaldıracak ve kilo alımına neden olan kısır döngüye son vereceksiniz.

Tarih:Genel